چگونه وارد رشته هوش مصنوعی در دانشگاه شویم؟
انتخاب رشته هوش مصنوعی در دانشگاه تبدیل به یکی از ترندهای گوگل در سالیان اخیر شده است. کافی است تعداد داوطلبان کنکور کارشناسی ارشد مهندسی کامپیوتر را بررسی کنید تا ببینید آمار و ارقام آن طی ۱۰ سال گذشته همیشه صعودی بوده است. بسیاری از علاقمندان هوش مصنوعی تلاش میکنند با قبولی در دانشگاههای تاپ ایران مثل شریف یا امیرکبیر در گرایش هوش مصنوعی تحصیل کنند و آیندهای درخشان داشته باشند.
البته ذکر یک نکته کلیدی مهم است که در مقطع کارشناسی رشته تخصصی هوش مصنوعی اصلاً وجود ندارد و اگر میخواهید در این زمینه فعالیت حرفهای داشته باشید باید از مقطع ارشد آن را ادامه دهید. فرقی هم نمیکند که کارشناسی چه رشتهای را گرفته باشید. در هر صورت میتوانید وارد فضای رقابت کنکور ارشد مهندسی کامپیوتر شوید و در صورت موفقیت در رشته مورد علاقهتان ادامه تحصیل دهید.
- اگر قصد ورود به رشته هوش مصنوعی دارید و نمی دانید که چطور باید وارد شوید، مقاله “چگونه وارد رشته هوش مصنوعی” شویم مخصوص شماست.
ارشد هوش مصنوعی در چه دانشگاههایی ارائه میشود؟
اکثر دانشگاههای ایرانی در مقطع ارشد رشته هوش مصنوعی را ارائه میدهند. با این وجود طبیعتاً تحصیل در دانشگاههایی مثل صنعتی شریف، تهران یا امیرکبیر مزایای بیشتری برای علاقمندان این حوزه دارد. در این دانشگاهها اساتیدی حضور دارند که با صنعت ارتباط داشته و معمولا به دلیل اینکه با فرایند مهاجرت آشنا هستند به اپلای دانشجویان کمک میکنند. از طرفی آزمایشگاههای تخصصی و امکاناتی که در این دانشگاهها وجود دارد، معمولاً در سایر مراکز دانشگاهی کشور کمتر دیده میشود. در کنار تمام این ویژگیها باید این مورد را هم اضافه کنیم که مدرک دانشگاههای تاپ ایران به رزومه کاری دانشجویان کمک زیادی میکند.
با رشته هوش مصنوعی چقدر شانس مهاجرت داریم؟
یکی از دلایل اصلی علاقه دانشجویان به ادامه تحصیل در مقطع ارشد امکان مهاجرت پس از آن در مقطع دکتری است. طبیعتاً دانشجویان هوش مصنوعی به دلیل جذابیتهایی که رشته آنها دارد همیشه در کشورهای مختلف برای پذیرش تحصیلی یا کاری با استقبال بیشتری مواجه میشوند. با این حال تا زمانی که شما یک رزومه قوی نداشته باشید و از مهارتهای کافی برخوردار نباشید نمیتوانید روی مهاجرت حساب باز کنید. در واقع اگر بدون علاقه وارد مقطع ارشد هوش مصنوعی شوید، حتی اگر دانشجو صنعتی شریف باشید باز هم تضمینی برای موفقیت شما نیست. فقط افرادی که علاقه کامل به هوش مصنوعی داشته باشند میتوانند در این رشته به موفقیتهای زیادی برسند.
در کدام مقاطع در دانشگاههای خارجی شانس ادامه تحصیل داریم؟
دانشجویان ایرانی معمولا برای مهاجرت تحصیلی در مقاطع کارشناسی و کارشناسی ارشد شانس زیادی برای بورسیه شدن ندارند. مگر اینکه بخواهید با هزینه شخصی در دانشگاههای مختلف دنیا ادامه تحصیل دهید که احتمالاً در مقطع ارشد این کار امکانپذیرتر باشد. در مقطع کارشناسی حتی اگر هزینهها را خودتان متقبل شوید هم پذیرش گرفتن بسیار سخت است. البته علاقهمندان هوش مصنوعی خوشبختانه میتوانند در مقطع دکتری خیلی راحتتر پذیرش بگیرند.
ذکر این نکته ضروری است که مقطع دکتری هوش مصنوعی در کشورهای مختلف تقریبا به عنوان یک شغل آکادمیک شناخته میشود و حقوق دارد. به همین دلیل خیلی نمیتوانیم آن را بورسیه تحصیلی بدانیم. با این حال فرصت کار در یک فضای آکادمیک اروپایی و امکان ادامه فعالیت در آن فضا فرصت بسیار خوبی است که فعلاً میتوانیم از آن استفاده کنیم.
برای مشاهده برترین دانشگاه های حهان در زمینه هوش مصنوعی، به سایت edurank مراجعه کنید.

کدام دانشگاههای خارجی برای ادامه تحصیل به ما پذیرش میدهند؟
با وجود تمام محدودیتهایی که فعلاً برای ایرانیان در سراسر جهان وجود دارد اما اکثر دانشگاههای بینالمللی به دانشجویان ایرانی در مقاطع مختلف پذیرش میدهند. البته همانگونه که گفتیم این پذیرش در مقطع دکتری بیشتر اتفاق میافتد. از جمله دانشگاههایی که میتوانید روی آنها حساب باز کنید میتوانیم به جنوب دانمارک، بورنموث انگلستان، پیزا ایتالیا، تیلبرگ هلند و مرکز تحقیقاتی SFI کشور ایرلند اشاره کنیم. البته شاید سایر دانشگاهها هم دانشجویان ایرانی را پذیرش کنند اما آمار نشان میدهد دانشگاههایی که گفتیم از ایرانیان استقبال بهتری به عمل میآورند.
- در مقاله “بهترین دانشگاه های هوش مصنوعی جهان” به 13 از برترین دانشگاه های حال حاضر دنیا در رشته هوش مصنوعی پرداخته ایم.
مقطع دکتری هوش مصنوعی در ایران چگونه است؟
امکان ادامه تحصیل در مقطع دکتری هوش مصنوعی در ایران هم وجود دارد. دانشگاههای مختلفی مثل صنعتی شریف، صنعتی امیرکبیر، تهران، صنعتی اصفهان، یزد و شهید بهشتی تهران در مقطع دکتری دانشجو هوش مصنوعی پذیرش میکنند. به طور کلی با توجه به اینکه اکثر دانشجویان مقاطع کارشناسی و کارشناسی ارشد هوش مصنوعی در دانشگاههای تاپ مهاجرت میکنند، علاقمندان این رشته در مقطع دکتری کار راحتتری برای پذیرش دارند.
علاقهمندان این رشتهها شاید حتی با میانگین درصد کمتر از ۵۰ در کنکور دکتری رتبه اول شوند و به مرحله مصاحبه برسند. شاید مهمترین چالش برای ورود به مقطع دکتری چنین دانشگاههایی همین مرحله مصاحبه باشد. هرچند با مهاجرت دانشجوهای مقاطع قبلی دانشگاهها نمیتوانند زیاد سختگیری خاصی داشته باشند.

مهمترین گرایشهای رشته هوش مصنوعی چیست؟
چه در مقطع ارشد و چه در مقطع دکتری شما باید در بین زمینههای مختلف هوش مصنوعی یکی از آنها را برای ادامه حرفه خودتان انتخاب کنید. البته تمامی گرایشهای هوش مصنوعی جذاب و پیچیده هستند اما نهایتاً علاقه و تمایل شما تعیین میکند که سراغ کدامیک از آنها بروید. با مهمترین زمینههای کاری رشته هوش مصنوعی بیشتر آشنا میشویم.
یادگیری ماشین
ماشین لرنینگ یا یادگیری ماشین یکی از گرایشهای جذاب و پرطرفدار هوش مصنوعی است. استخدام مهندسین ماشین لرنینگ در جهان روز به روز بیشتر میشود و به همین دلیل اگر در این زمینه کاری حتی متوسط هم باشید خیلی سریع میتوانید جذب بازار کار شوید. یادگیری ماشین را میتوانیم به سه بخش یادگیری نظارتی، بینظارت و تقویتی تقسیم کنیم که هر کدام ویژگیهای خاص خود را دارند.
شبکه عصبی
دیگر گرایش جذاب هوش مصنوعی با نام شبکه عصبی در جهان معروف شده است. با الگوریتمهای شبکههای عصبی میتوانیم پیچیدهترین مدلها را بسازیم و نسبت به شناسایی چیزهای مختلف اقدام کنیم. تشخیص چهره یا رنگ یکی از کاربردهای مهم شبکههای عصبی است.
بینایی ماشین
فرض کنید یک ماشین هوش مصنوعی قرار است بسازید که برای امنیت یک ساختمان باید مورد استفاده قرار بگیرد. آیا ماشین هوش مصنوعی بدون دیدن میتواند امنیت را برقرار کند. پاسخ قطعا منفی است. به همین دلیل افرادی که میخواهند در این زمینه هوش مصنوعی کار کنند با علم پیچیدهای به نام بینایی ماشین آشنا میشوند. با کمک این علم متخصصان هوش مصنوعی میتوانند دوربینها را تبدیل به چیزی شبیه چشم انسان کنند و از طریق آنها اطلاعات بصری را در اختیار ماشین هوش مصنوعی قرار دهند.
پردازش زبان طبیعی
همانگونه که برای اضافه کردن قدرت بینایی به هوش مصنوعی از بینایی ماشین استفاده میکنیم، برای درک زبان و گفتار انسان توسط کامپیوتر هم نیاز به علم دیگری داریم. این علم تحت عنوان پردازش زبان طبیعی در جهان شناخته میشود و یادگیری آن قطعاً هیجان انگیز است. در این علم متخصصان هوش مصنوعی تلاش میکنند کامپیوتر را به قدرتی برسانند که زبان انسان را درک و آن را تجزیه و تحلیل کند.
اگر شما دانشجویان عزیز در رشته هوش مصنوعی و هر یک از گرایش های این رشته پروژه داشتید، به صفحه انجام پروژه هوش مصنوعی مراجعه نمایید.

چه افرادی بهتر است وارد رشته هوش مصنوعی در دانشگاه شوند؟
تمام افرادی که به این علم جدید و مدرن علاقه دارند، فرصت ورود به رشته هوش مصنوعی در دانشگاه را خواهند داشت.با این حال اگر بخواهیم کمی واقع بینانه و سختگیرانه نگاه کنیم، طبیعتاً افرادی که با رشتههایی مثل مهندسی و علوم پایه سر و کار داشتهاند راحتتر میتوانند الگوریتمها را یاد بگیرند و زبان ماشین را بفهمند. البته این جمله ما وحی منزل نیست و همانطور که فرهاد برای رسیدن به شیرین بیستون را تراشید، علاقمندان هوش مصنوعی هم میتوانند با تحمل چالشها و سختیهای فراوان به آرزوی خود برسند.
حتی اگر این افراد از کامپیوتر فقط خاموش و روشن کردن آن را یاد گرفته باشند. پس اگر واقعاً به هوش مصنوعی علاقه دارید باید بدانید که مسیری پیچیده و چالش برانگیز پیش روی شما است اما در پایان آن موفقیتی دلنشین و آیندهای درخشان انتظارتان را میکشد.
- اگر با رشته هوش مصنوعی آشنا نیستید و نمی دانید که مناسب شما است یا نه، پیشنهاد می کنیم که مقاله “معرفی رشته هوش مصنوعی” را مطالعه کنید.
آیا با مدرک کارشناسی ارشد هوش مصنوعی میتوانیم مستقیماً وارد بازار کار شویم؟
درست است که رشته هوش مصنوعی در دانشگاه میتواند پل ورود علاقهمندان به دنیای هوش مصنوعی باشد اما یک واقعیت انکارناپذیر در این زمینه وجود دارد. اگر شما مدرک کارشناسی ارشد هوش مصنوعی دانشگاه صنعتی شریف به عنوان مهمترین دانشگاه مهندسی کشور را داشته باشید اما فاقد مهارت لازم برای کار در صنعت باشید، بعید است در مراکز خصوصی کسی از شما استقبال کند. برای فعالیت در صنعت کنار تحصیلات آکادمیک باید مهارتهای لازم کار در دنیای هوش مصنوعی را هم یاد بگیرید.
این مهارتها را از طریق دورههای آموزشی مختلفی که وجود دارند میتوانید یاد بگیرید. البته این جمله به آن معنا نیست که تحصیلات آکادمیک ارزش ندارند بلکه نیاز به مکملی تحت عنوان مهارت و تجربه خواهند داشت که خودتان باید به آنها برسید.
- برای آشنایی دقیق با بازارکار رشته هوش مصنوعی، می توانید مقاله “بازار کار رشته هوش مصنوعی” را مطالعه کنید.
در کنار تحصیل روی چه مهارتهایی کار کنیم؟
کنار تحصیل در حوزه هوش مصنوعی پیشنهاد میکنیم روی بالا بردن دانش ریاضی و برنامه نویسی خودتان مخصوصاً در زبان پایتون کار کنید. زیربنای یادگیری هوش مصنوعی همین دو مهارت است. پس از آن آرام آرام میتوانید با مفاهیم مختلف دنیای ماشین لرنینگ آشنا شوید و یک گام بزرگ به سمت فعالیت در بازار هوش مصنوعی بردارید. البته چون بازار هوش مصنوعی بین المللی است حتماً زبان انگلیسی خودتان را هم تقویت کنید.

جمعبندی
برای ورود به رشته هوش مصنوعی در دانشگاه هیچ وقت دیر نیست، به شرط آنکه چالشهای آن را قبول کنیم و آمادگی کامل برای پذیرش هر سختی داشته باشیم. هوش مصنوعی میتواند آینده ما را درخشانتر کند و زندگی متفاوتی در دنیای علم و فناوری برای ما رقم بزند. البته اگر میخواهیم در این فضا دلسرد نشده و با سختیها و چالشها در ابتدای کار کنار بیاییم نباید فقط نگاه مالی به حرفه خودمان داشته باشیم. قطعاً تحصیل در این رشته میتواند برای ما شهرت، ثروت و افتخار به همراه داشته باشد.


